Maras-Gazze Omuz Omuza

İsrail’in Mısır, Sudan, Ürdün ve Körfez Ülkeleri Üzerindeki Hesapları

Oded Yinon’un söz konusu raporunda, “batı cephesi”nin en önemli unsuru olan Mısır’a da değinilir. Mısır, söz konusu raporun yazılmasından üç yıl önce imzalamış olduğu Camp David Anlaşması ile İsrail’in Arap dünyasındaki yegane müttefiki haline gelmiş görünümündedir. Oysa çok ilginçtir, raporda Mısır’a hiçbir “dostane” yaklaşım yoktur. Mısır da, Suriye ya da Irak gibi, “parçalanacaklar” listesindedir. İsrail’in Mısır’ı parçalamakla ulaşması öngörülen başlıca hedef ise, Mısır’ı “67 sonrası sınırlara itmek”, yani tüm Sina Yarımadası’nı alıp Nil nehrine kadar varmaktır. Tüm bunlar, Camp David’in gerçek bir barış değil, zaman kazanmak için kullanılan geçici bir “ateşkes” olduğunu göstermektedir. Yinon şöyle yazar:

Bugünkü iç siyasal görünümüyle Mısır tam bir ölüdür; hele hele, Müslüman ve Hıristiyan alemleri arasındaki gitgide derinleşen uçurumu da göz önüne alırsak, bu daha da doğrudur. Mısır’ı farklı coğrafi bölgelere ayırmak, İsrail’in 1980′lerde batı cephesinde güttüğü başlıca siyasi hedeftir… İsrail uzun vadede, ekonomik açıdan olsun, enerji rezervi olarak olsun, stratejik öneme sahip olan Sina üzerinde denetimi yeniden sağlamak için doğrudan veya dolaylı harekete geçmek zorunda kalacaktır. Mısır içteki sorunları nedeniyle askeri stratejik bir sorun yaratmamaktadır. Dolayısıyla, 1967 Savaşı sonrasındaki yerine itilebilir.70

Yinon, raporunun devamında Mısır’ın nasıl bölüneceğini anlatırken, bu olayın gerçekleşmesinin Kuzey Afrika’da bir domino etkisi oluşturacağını iddia eder. Özellikle de Mısır’ın güneyindeki Sudan, İsrail’in “beka için parçalama” planında önemli bir yer tutmaktadır:

Mısır birden çok iktidar odağına bölünmüştür. Eğer Mısır parçalanırsa, Libya, Sudan ve hatta daha uzaktaki devletler de bugünkü biçimleriyle varlıklarını sürdürmeyip Mısır’ı izleyeceklerdir. Yukarı Mısır’da, çok sınırlı güce sahip ve merkezi hükümetten yoksun birtakım zayıf devletlerin yanıbaşında kurulacak bir Hıristiyan Kopt devleti tasarısı, ancak barış anlaşması ile ertelenebilen, fakat uzun vadede kaçınılmaz görünen bir tarihsel gelişmenin anahtarıdır.

Bugün Müslüman Arap dünyasındaki en parçalanmış devlet olan Sudan, birbirine düşman dört gruptan oluşur. Arap olmayan Afrikalılar, paganlar, Hıristiyanlar ve bunların oluşturduğu çoğunluk üzerinde bir azınlık egemenliği kurmuş olan Sünni Müslüman Araplar. Öte yandan Mısır’da ülke genelinde çoğunluğu oluşturan Sünni Müslüman Araplara karşılık Yukarı Mısır’da yedi milyonluk güçlü bir Hıristiyan azınlık yaşamaktadır. Bunların hepsi kendi devletlerini kurmak isteyeceklerdir ve bu da Mısır’da ikinci bir “Hıristiyan Lübnan” yaratacaktır.71

Yinon, Mısır hakkındaki bu tehlikeli kehanetlerinin ardından, Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn gibi petrol zengini ülkelerin de istikrarsız bir yapıya sahip olduklarını, İsrail’in de kışkırtmasıyla kaosa sürüklenebileceklerini ve dolayısıyla İsrail için engel oluşturma gibi bir ihtimallerinin olmadığını ileri sürer. Ürdün’den söz ederken de, ülke içindeki Filistinlilerin potansiyel bir istikrarsızlık unsuru olduğunu iddia eder ve şöyle der: “Ürdün, uzun vadede değil ama, kısa vadede yakın bir stratejik hedeftir. Ürdün’ün bugünkü yapısıyla uzun süre var olabilmesi mümkün değildir ve İsrail’in politikası da, savaşta ve barışta Ürdün’ün bugünkü rejiminin tasfiye edilip, iktidarın Filistinli çoğunluğa devredilmesine yönelik olarak işletilmelidir.”72 Çünkü, Yinon’un iddiasına göre, Ürdün’deki Filistinliler’in iktidara gelmeleri ülkeyi tam bir kaosa sürükleyecektir. Kuşkusuz böyle bir durumda “Lübnan örneği” yeniden tekrarlanabilir, ülke İsrail işgaline maruz kalabilir.