Maras-Gazze Omuz Omuza

Kanlı ve trajik Kalkiliya olayları, -Allah korusun- tekrar etse de, etmese de, gözlemcilerin ve ilgililerin analizlerine ve yorumlarına kaynak teşkil etmiştir ve bir süre daha kaynak olmaya devam edecektir.

Bu nedenle, bana göre ve birçok gerekçeye dayanarak, Fetih’in parlamento grubunun yeni kurulan Feyyad Hükümeti’ne itirazının ardından ve grup başkanı Azzam El-Ahmed’in bütün öfkesini bu hükümetin üzerine boşaltmasının ardından Fetih milletvekillerinden ikisinin yeni kurulan Feyyad Hükümeti’ne katılmasıyla bu olaylar arasında bağlantı kurmamız gerekmektedir. Öyle ki, o günlerde bazı gözlemciler alaycı bir dille, Hamas ve Fetih’in aralarındaki derin anlaşmazlıklara rağmen Feyyad Hükümeti’ne muhalefette birleştiğini söylemişti.
Fetih’in kaygıları ve Kalkiliya

Fetih’in parlamento grubuna, sayılamayacak kadar kuruma, sözcüye, lidere ve üyeye sahip hareketin çehresini açıkça ortaya koyan bir temsilci olarak bakabiliriz.

Fetih Hareketi Feyyad Hükümeti’ne onayının gerekçesini Fetih’in genel başkanı sıfatını da taşıyan “Başkan Mahmud Abbas’ın hükümeti olduğu için” şeklinde açıkladığında Azzam El-Ahmed buna sert ve öfkeyle karşı çıkmıştı.

Azzam El-Ahmed, hareketin resmi görüşünü belirleyen kurumlardan oluştuğunu hatırlatarak hareketin tavrının başkanın görüşüne indirgenemeyeceğini söylemiş ve Başkan Mahmud Abbas’ı da eleştirmişti. Son saatlere kadar Azzam El-Ahmed’in bu tavrı devam etti.

Yorumcuların çoğu bu açıklamalara örgütsel çıkarlardan daha çok kişisel çıkarlar için yapılan manevralar ve yapmacık öfke gözüyle baktı ve konunun Fetih’in ileri gelenleri arasında 6. genel kurul ile ilgili perde gerisinde yaşanan çekişmeyle ilişkili olduğunu söyledi.

Bütün bu yorumlara rağmen Fetih Hareketi’nin veya -Filistin Parlamentosu’nun seçilmiş üyeleri olarak- resmi sıfat taşıyanlardan oluşan önemli bir grubun Feyyad’a ve yeni bir hükümet kurulmasına karşı çıktığını söyleyebiliriz. Fetih üyelerinden yeni hükümete katılanların bu davranışının kişisel bir tavır, tamahkarlık veya Fetih’i sadece Mahmud Abbas’ın temsil ettiği düşüncesi olarak kabul edildiğini de söyleyebiliriz.

Evet; “Hatim Abdülkadir”, “Said Ebu Ali” ve benzerlerine bu gözle bakabiliriz. 4 Haziran 2009 Perşembe akşamı Fetih’in son kalesi de Feyyad tarafından ele geçirilinceye kadar, Azzam El-Ahmed’in bu ikisi için söylediği “ufak rollerin oyuncusu” sıfatını da hazmedebilirdik.

Kale düşmeden önce Azzam El-Ahmed’in yanında Batı Yaka’da Abbas Yönetimi’nin çalışmasını felce uğratabilecek üç sendika vardı: Kamu Görevlileri Sendikası, Öğretmenler Birliği ve Sağlık Meslekleri Sendikası. Bu üç sendika yeni Feyyad Hükümeti’ni “çarpık doğan çocuk” şeklinde nitelendirmişti.

Bu üç sendika Azzam El-Ahmed’in elindeki kedi pençesi ve keskin kılıçtı. Onuncu hükümete kadar hiç kimsenin adını duymadığı Kamu Görevlileri Sendikası ve yine hiç kimsenin adını duymadığı başkanı Bessam Zekarine, Azzam El-Ahmed’in yakın dostu ve her tavrını destekleyen sadık bekçisidir. Öğretmenler Birliği’nin başkanlığını ise yıllardır (ne kadar yıl oldu kesin olarak bilmiyorum fakat “seferberlik”ten sonra başladığından eminim) Fetih’in Devrim Konseyi üyesi Cemil Şehhade yapıyor.

Azzam El-Ahmed sanki Selam Feyyad’a şöyle diyordu: “Özellikle sınavlar öncesi eğitimi yapılamaz ve ne zaman istersem sağlık, içişleri, mahkemeler ve benzeri tüm yönetim kurumlarını çalışamaz hale getiririm. Fetih üyesi sendikacılar kısmi veya kapsamlı bir grev için gerekçe bulmakta zorlanmayacaklardır.” Bu da Selam Feyyad’ın mevcut şartlarda en son isteyeceği şeydi. Çünkü grevler bazı kurumlara ve şahsiyetlere karşı şiddet eylemlerine dönüşebilirdi.

Denklem gayet açık… Fetih karmaşa çıkarabilirdi. Bunun önlenmesi için Kalkiliya olayları çıkarıldı. Kalkiliya, Fetih içerisindeki Feyyad’a muhalif sesleri süresi belirsiz bir vakte kadar susturdu. Hatta tüm Fetihliler şaşırtıcı bir şekilde Feyyad’ın arkasında saf tutmuş göründü. Böylece, Feyyad’ın beklenen savaş gerçekleşmeden Fetih’i yendiği söylenebilir.

Fetih içerisindeki bazı grupların çıkarabileceği kargaşayı engelleyen ve frenleyen, Rebia Ziyab ve İsa Karakı’yı inadı bırakıp alelacele yemin etmeye sevk eden Kalkiliya olayları, öncesi ve sonrası olan, çeşitli ve karmaşık nedenlere dayanan olaylardır. Belki bazıları olayları bu şekilde özetlemenin mübalağa olduğunu düşünebilir. Bir taşla birkaç kuş vuran bu olayların bazı sonuçlarına değineceğim. Fakat hâlâ Kalkiliya olaylarının Fetih’i bugün gördüğümüz haliyle evcilleştirme amacıyla kullanılmış bir araç olduğunda ısrar ediyorum.

“Hamas” yaygarası ve Fetih’in korkusu

Bu iki olayın 1948’de işgal edilen topraklara bitişik ve ırkçı ayrım duvarıyla kuşatılmış bu küçük kentte meydana geliş vakti ve ayrıntıları dikkat çekici. Hamas devamlı tekrarlanan yaygara olduğuna göre bu yaygaradan bir süre uzaklaşan Fetih içinde Fetih’i Hamas yaygarasına karşı birleştirecek bir korku uyandırılmalıydı. Korku halini eski seviyesine geri döndürmeli, hatta daha önce eşi görülmemiş bir seviyeye çıkarmalıydı.

Bildiğimiz gibi, Batı Yaka Yönetimi’ne bağlı güvenlik birimleri birçok kişiyi gözaltına aldı. Bunlar arasında Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin El-Kassam Tugayları’nda görev alanlar da vardı. Kalkiliya olaylarından birkaç gün önce şehit edilen Abdülmecid Dudin örneğinde olduğu gibi genelde bunları işgal güçleri gözaltına alıyor veya şehit ediyordu. İşgalcinin operasyonları günlük olarak gerçekleşiyordu. Fakat niçin bu derece yoğunlaşmıştı? Niçin bu vakitte ve bu bölgede yapılıyordu? Olayın siyasetle hiç ilişkisi yok muydu? Bu sorulara aşağıda özetleyeceğim gibi cevap verilebilir:

1. Bu şekilde Fetih’e şöyle diyorlar: Bakın, Hamas sizin muhalefetinizi fırsat bilerek “darbe” planını uygulamaya koyuyor. Bunun çözümü, bu plana karşı hep birlikte tek vücut olmamızdır.

2. Gazze’de patlak veren ve güvenlik birimlerinin çökmesiyle sonuçlanan çatışmaların yıldönümünde meydana gelen olaylar, perde gerisinden verilen bir mesaj gibiydi. Sanki şöyle deniliyordu: “Dikkat edin; Gazze’deki “darbesinin” yıldönümünde Batı Yaka’da da ikinci bir “darbe” gerçekleştirmeye çalışıyor. Anlaşmazlıkları bir yana bırakalım. Çünkü geleceğimiz tehdit altında.”

3. İşgalci de Kalkiliya’ya güvenlik desteğinin girmesini geciktirerek kendi açısından Fetih’e başka bir mesaj gönderiyor ve şöyle diyordu: “İçeride onlarca silahlı Hamas üyesi varken sizin içeri girmenize izin vermesem ne yapacaksınız? Her kentte aynı anda çatışmalar çıksa ve ben sizin hareketinize engel olsam sonuç ne olur?!”

4. Korku ve endişe yaymakla görevli kişiler bu şekilde Kalkiliya’nın yapısını da hatırlatıyorlardı. Kalkiliya’da Hamas belediye seçimlerini ezici çoğunlukla kazanmıştı. Kentte Hamas’a gösterilen geniş halk desteğinin yanında, sert açıklamalarıyla ve bildirileriyle Abbas Yönetimi’ni hedef alan Hizbu’t-Tahrir’in de ağırlığı vardı. Yani kent, Ramallah Yönetimi’ne muhalefet için uygun bir çevreydi. Bu nedenle “tehlikelere karşı uyanık olmak” gerekiyordu!

Başarılı oldular mı?. Görünüşe göre, evet. Olaylar karşısında Fetih’ten aykırı hiçbir ses yükselmedi. Fetih ile Feyyad arasında meydana gelebilecek anlaşmazlıklar eridi. Olay, Fetih Parlamento Grubu’nun Feyyad Hükümeti’ne karşı inadını bırakmasıyla taçlandırıldı. Böylece Fetih, Feyyad’ın parmağında oynattığı bir yüzük haline geldi. Çünkü Fetih varlığını tehdit eden bir tehlike görmüştü. Kalkiliya’daki olaylarının “darbe planı” teorisini ispat için aşırı dozda gerçekleştirildiği uzak bir ihtimal değildir. Böylece Fetih’in tamamı Feyyad’ın pastasından payına düşene razı olacak şekilde korku ve endişeye kapıldı. Çünkü kendisine gösterildiğine göre tehlike büyüktü!.

Fetih, Feyyad’dan uzakta mıydı?

Selam Feyyad döneminde Fetih’in yönetimden mahrum bırakıldığı tartışması niçin ortaya atıldı? Feyyad, Fetih’in genel başkanının görevlendirmesiyle ve Arafat’ın sağlığında Batı’nın baskılarıyla gelmişti. Durum aşağıdaki gibiyken çoğu kimsenin diline doladığı mahrumiyet de neydi?

- Yönetimdeki memurların %90’ı Fetih üyesi ve taraftarlarından.

- “A” derecesindeki ve daha üst düzeydeki müdürlerin büyük çoğunluğu ve tüm bakan vekilleri Fetih’ten.

- Güvenlik birimlerinin başındakilerin tamamı ve yine subayların ve bölge sorumlularının hepsi Fetih’ten. Alt düzey güvenlik görevlilerinden Fetih dışındaki bir gruba sempati duyanlar da hemen görevden alınır.

- Bütün valiler, yardımcıları ve yardımcılarının yardımcıları Fetih’ten. Büyükelçilerin büyük çoğunluğu ve özellikle önemli yerlerdekiler Fetih’ten.

- Televizyon ve uydu kanalının bugünkü sorumlusu Fetih üyesi olmamasına rağmen, yayınlarda sadece Fetih’in görüşüne yer veriliyor. Yani sadece Fetih’in tekelinde.

- Batı Yaka’da hareket hürriyetine, Ramallah Yönetimi’nin de maddi desteğiyle kutlama ve etkinlik düzenleme özgürlüğüne sahip tek grup Fetih’tir.

- Feyyad’a gelen yardımların ve paraların büyük çoğunluğu Fetih’e gidiyor. Diğer bir deyişle Feyyad, Fetih’in mali müdürüdür. Belli bir plana göre tasarrufta bulunsa da, Fetih için önemli olan para ve onu da Feyyad’dan alıyor.

- Hamas yanlısı ve tamamen kapatılmayan tüm kurumlar Fetih’e teslim edildi veya başına Fetih’in belirlediği kişiler getirildi. Öyle ki, bazı Kur’an kurslarının başına sadece Fetih üyesi olduğu için Kur’an ile hiçbir ilişkisi olmayanlar getirildi!.

Durum böyleyken, Fetih nelerden mahrum bırakıldı? Niçin Fetih’in Gazze’den zorla çıkarıldığını ve Batı Yaka Yönetimi’nden de kendi rızasıyla veya oradan buradan gelen baskılarla çıkarılmakta olduğunu söyleyen onlarca makale yazılmış ve açıklamalar çoğalmıştır?

Fetih’in Hamas ile diyaloglarında Feyyad’ın mali dosyayı elinde tutmasını şart koştuğunu unutmayalım. Fetih içerisindeki bazı taraflar, belki Mahmud Abbas’ın bizzat kendisi de, gelecek herhangi bir hükümete mutlaka Selam Feyyad’ın başkanlık etmesi görüşünde. Öyleyse, Fetih’in kaybettiğini söylediği şaşaasına ağlaması ve ağıt yakmasının nedeni ne?

Cevabı şu: Fetih, en tepesinden en altına kadar yönetim piramidinin hiçbir kademesinde kontrolün kendi dışında olmasını kesinlikle düşünemiyor. Fakat zaman artık o zaman değil. Fetih’in memnun etmeye çalıştığı veya daha diplomatik bir ifadeyle öfkelendirmemeye çalıştığı Amerikalılar bile, kendilerine has nedenlerle, Fetih’in yönetimdeki tekelinin mutlaka sona ermesi gerektiği görüşündeler. Belki de bunun Fetih’in yararına olduğunu düşünüyorlar.

Fetih, başbakanın kendisinden olmasını ve Selam Feyyad’ın gelen paraları Dünya Bankası’nın değil Fetih’in istediği gibi dağıtmak şartıyla maliye bakanı olmasını istedi. Fakat Fetih’in önde gelenleri çok olduğu için Feyyad onların hepsini memnun etmekten aciz kalacaktı. Bölge liderlerini memnun etse belki bazı Devrim Konseyi üyelerini kızdıracaktı. Onları memnun etse Merkez Kurul üyesi güçlü bir isim buna öfkelenebilecekti. Bu nedenle Feyyad başbakanlık koltuğunu egemenliği altına aldı ve her iki hükümette de maliye bakanlığını elinden bırakmadı. Hükümet üyeliği için Fetih’ten problem çıkarmayacak ve başını ağrıtmayacak isimler belirledi. Parayı dilediği gibi o yönetecekti. Fetih de genel olarak buna razı oldu. Çünkü hazinenin anahtarı başkasının elinde olsa da Fetih’e para geliyordu. Karmaşa çıkarmaya kalkışanlar da Hamas fobisiyle korkutularak hizaya sokuluyordu.

Fetih, farkına varmaya başladığı yeni denklemi ve Fetih üyesi son başbakanın Ahmed Kurey olduğu gerçeğini kabullendi. Önümüzdeki dönemde dramatik değişiklikler yaşanmazsa bir daha da Fetih’ten başbakan çıkmayacak. Fetih üyelerinin ve bölge sorumlularının artık görevlendirme, terfi ve mali yardım listeleri hazırlamaktan vazgeçmeleri gerekiyor. Çünkü artık o dönem bitti.

Fetih bu alışkanlığından vazgeçmeyi hazmedemediği ve problem çıkardığı için Fetih’i yola getirmede yüzde yüz başarı sağlayacak aracın kullanılması gerekiyordu. Bu araç, Hamas ile korkutma ve Fetih’in yeni denklemi kabul etmemesi halinde Hamas’ın Batı Yaka’da kontrolü ele geçirmesinin tehlikesinden bahsetme aracıdır.

Hazırlayan: Sırrı Semur